De Lekkerste Snert

Niets heerlijker in deze tijd van het jaar dan erwtensoep, nog leuker: een wedstrijd voor de lekkerste erwtensoep. Afgelopen week kon je daarvoor terecht in eetcafé De Geit in Oude-Tonge. Twee jaar geleden kwam dat in ‘nieuwe handen’ en nu is het koken er vers en als vanouds, met lokale producten. Tja, dan kan snert niet ontbreken. Immers, op de Zuid-Hollandse eilanden teelden wij van oudsher peulvruchten. Ik was er helaas niet bij, maar culi en food innovator Mark Soetman jureerde, dus dat zat wel goed. Hij vroeg me wat snertgeschiedenis en die kreeg hij.

Eerst even het verloop van de middag. Lou Bandy (wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan) schalde door het etablissement. Acht deelnemers togen aan de slag, met heel verschillende erwtensoeprecepten. Gele erwten (mijn favoriet) met veel ui en wortel, ééntje met venkel en ééntje met komijn als toevoeging. Allemaal spannende soepjes, volgens Mark, maar niet allemaal good old snert.  

Winnares: Suzie Grinwis. Haar recept heb ik helaas niet. Misschien wil ze dat wel delen.

Spliterwten

Er is natuurlijk altijd discussie over wat nou echte ‘snert’ is. Moet er nou wel of geen wortel in de erwtensoep moet. Knolselderij, prei ja, maar wortel? Van mij mag het, maar het zit er niet standaard in als je de oude recepten bekijkt. Voor de kleur is het wel prettig. De Huishoudschoolversie uit Ik kan Koken,  3^de druk, 1920, Sijthoff’s Uitgeversmaatschappij in Leiden, rept zowel van hele als van spliterwten. Maar niet van wortel.

En het gaat bij snert dus echt om spliterwten. Want één ding is duidelijk: geen doppertjes. Sterrenchef Joris Bijdendijk vertelde een paar jaar geleden in de Telegraaf: absoluut geen doperwten, dat verpest de smaak. Uit het recept van kokkin Rijntje Biljardt uit 1840 blijkt trouwens dat het nog niet om spliterwten gaat in die tijd. Je moet er de ‘basten’ oftewel schillen uitzeven.

Aanbevolen voor de SOUP

Erwten kennen we al vanuit de prehistorie en de Romeinse tijd in ons land, maar dat waren nog lang geen spliterwten. De peulvrucht is altijd populair geweest. Zowel vers als gedroogd, echt staple food. Soms ging het meel ervan door het brood, soms werden ze gestoofd opgedist met suiker en rozijnen. Pas in de 18^de eeuw gaan we aan de primeur-erwtjes.

Spliterwten zijn nog weer van later. De oudste vermelding in de krant is die uit de Rotterdamsche Courant van 14 mei 1811. Het is een handelsproduct en de advertentie verschijnt maar enkele maanden per jaar. Spliterwten zijn aanbevolen voor de SOUP. Receptuur voor erwtensoep vind je langzaamaan verschijnen in de 19^de-eeuwse kookboeken aan het eind van de 19de eeuw. Het maakt niet uit of je gele of groene spliterwten neemt, maar ik vind de gele wat joliger dan de groene. Overigens: de lekkerste erwtensoep maak je zelf, ik ken mensen die zweren bij een eetlepel sambal erdoor.

Hier wat recepten. Natuurlijk die van Rijntje, hierboven,  en daarnaast een heerlijke vegetarische versie met zeewier van de site van Zeewierwijzer. www.zeewierwijzer.nl

Erwtensoep met Zeewier

Dit heb je nodig: 10 gr fueru wakame, of vier blaadjes YakiSushiNori, geknipt, 300 gram spliterwten, 2 laurierblaadjes, 8 takjes bladselderij, 3 kruidenbouillontabletten, 200 gram knolselderij, 2 aardappelen, 2 uien, 200 gram prei, 300 gram winterwortel,5 takjes peterselie, zout en peper.

Was, spoel en week de spliterwten een nachtje. Kook ze. Doe er de laurier bij, de helft van de bladselderij, de fijngesneden uien, de dito prei, de schoongemaakte en in blokjes gesneden knolselderij, de dito aardappels, alsook de bouillonblokjes, en laat lekker pruttelen. Rasp de wortels, week de Fueru Wakame. Breng de soep na ongeveer een uur op smaak met zout en peper, en een scheut dunne sojasaus. Dan de wortelschaaf er door, en de Wakame of de stukjes SushiNori.

Geef er altijd roggebrood bij. Het rogge en de erwten werken samen en maken de soep twee keer zo voedzaam.

Meezinger: Lou Bandy : wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan (wie heeft dat gedaan x 2) https://www.youtube.com/watch?v=IfF-xPQR4H0